Տնային աշխատանք

Տասնորդական կոտորակներ

Տեսական նյութ

Այն սովորական կոտորակը, որի հայտարարը մեկից տարբեր կարգային միավոր է, կոչվում է տասնորդական կոտորակ։ Տասնորդական կոտորակներ են, օրինակ`  1/10,  3/100, 41/1000, 54/10…  կոտորակները։

Այն դրական տասնորդական կոտորակը, որի համարիչը 1 է, կոչվում

է համակարգային տասնորդական կոտորակ։ Ամենամեծ համակարգային տասնորդական կոտորակը  1/10  -ն է։

Ինչպես որ կարգային միավորների միջոցով գրի են առնվում բնական

թվերը, այդպես էլ տասնորդական կոտորակները գրի են առնվում

կարգային միավորների և համակարգային տասնորդական

կոտորակների միջոցով։ Տեսե՛ք, օրինակ՝

37/100=(30+7)/100=30/100+7/100=3*10/100+7*1/100=3*1/10+7*1/100

Առաջադրանքներ

1.Կոտորակները  դարձրու՛  տասնորդական կոտորակնեեր.

1/5=2/10     4/5=8/10     1/20=5/100     7/25=28/100        15/50=5/10

 28/25=112/100    48/50=96/100      36/50=72/100    48/200=24/100

Реклама

Տնային աշխատանք

.Կարդա՛ Գուրգեն Մահարու տրված բալլադը:
. Բացատրի՛ր գզրոց-զարդեզենի տուփ՝ արկղիկ, լաթ-կտորեղեն, սրմա, պչրուհի-պչրասեր կին, սլվլալ-մեղմ ձայն արձակել, դարչին-դարիճենի, թավ-խիտ, որթատունկ-Մատղաշ՝ նորատունկ վազ բառերը:
. Համացանցից որոնի՛ր և գտի՛ր, թե ինչ է բալլադը:

Բալլադը քնարա-վիպերգական բանաստեղծություն է, որի մեջ ավանդական, պատմական կամ այլ թեմայով ստեղծված սյուժեն ծավալվում է հեղինակի հույզերի և խոհերի բացահայտմանը զուգընթաց։
. Բլոգում ներկայացրու՛, թե ինչի՞ մասին է բալլադը:

Բալլադը մի շան մասին է, որի անունը Չալո էր: Չալոն չքնաղ էր և պայծառ, ուներ չալ-չալ աչքեր: Տերը նրան շատ էր սիրում: Մի օր հանկարծ գաղթի ճամփին Չալոն կորում է, երևի ձին է կոխոտել նրան: Դրանից հետո Չալոյի տերն ունենում երկրորդ սերը, որը մի չքնաղ աղջիկ էր, որի մեջ նայելիս կարծես Չալոն էր երևում
. Նկարագրի՛ր Չալոյին, նրա հանդեպ բալլադի հերոսի ջերմ սերը:

Չալոն չքնաղ էր և պայծառ, ուներ չալ-չալ աչքեր: Տերը նրան շատ էր սիրում։ Նա հավատարիմ էր տիրոջը:

. Իսկ դու՞ ինչ վերաբերմունք ունես տնային կենդանիների հանդեպ:

Ես շատ լավ եմ վերաբերվում տնային կենդանիներին: Ես շատ եմ սիրում շուն:

. Ո՞վ փոխարինեց Չալոյին

Չալոյին փոխարինեց աղջիկը:

ԲԱԼԼԱԴ ՉԱԼՈՅԻ ԵՎ ԱՌԱՋԻՆ ՍԻՐՈ ՄԱՍԻՆ
1
Չալոն իմ շո՛ւնն էր, չալ-չալ աչքո՛ւն էր,
Չալոն չքնաղ էր, պայծա՛ռ Չալո.
Ընկնում էր ոտիս, աչքը փակում էր,
Ծածկվում էր տատիս հին շալով:

Ես հանում էի մեր հին գզրոցից
Գույնզգույն լաթեր ու սրմա,
Զարդարում էի պոչից մինչև վիզ
Ու տանում դաշտերը նրան:

Չալոն քայլում էր պչրուհու նման,
Սլվլուն պոչը բռնած ցից,
Քսվում էր ոտիս, մռռում էր մռայլ,
Մռռում էր հպարտ, հաճույքից:

Տուն էի բերում մութ փողոցներով,
Շների աչքերից անտես.
Դանդաղ իջնում էր կապույտ երեկոն
Ու ծածկում սար ու դաշտեր:

2
Չալոն իմ շո՛ւնն էր, չալ-չալ աչքո՚ւն էր,
Չալոն չքնաղ էր, պայծա՜ռ Չալո,
Ընկնում էր ոտիս, աչքը փակում էր,–
Բայց բանը վերջացավ չարով:

Գաղթի մութ ճամբին կորավ իմ շունը,
Ո՞վ գիտե՝ ո՞ր ձին կոխոտեց…
Շուրջը մեռնում էր վերջին աշունը,
Չմնաց ինձ ո՛չ մի ընկեր…

3
Մի աղջիկ եղավ իմ երկրորդ սերը,
Խաժ աչքով աշխուժ մի աղջիկ,
Ոսկեգույն էին նրա մազերը
Ու բուրում էին դարչին:

Մի օր միասին գնացինք այգի, .
Հուլիսյան գիշերն էր նազում.
Նա չալ-չալ շորեր ուներ իր հագին,
Իսկ այգում՝ խաղողն էր հասնում:

Նստեցինք մենք թավ որթատունկի տակ,
Նա դրեց գլուխը ծնկիս,
Ես շոյում էի նրա վիզը տաք
Ու նայում մշուշված դեմքին:

Օ, սե՛ր իմ, սե՛ր իմ…– ինձ հառել էին
Բիբերը նրա մլարուն.–
Չալո՛ն է նայում նրա աչքերից,
Չալոն է տխուր նայում:

Անհուշ նազում են որթատունկերը,
Իսկ հետո անձրևն է խշշում.
Քեզ չեմ մոռացել, կորած ընկերըս,
Քեզ չեմ մոռացել, իմ շո՛ւն…
……………………………………
Օրերի հեռվում նրա հաջոցը
Հնչում է կարծես լալով…

Չալոն իմ շունն էր, չալ-չալ աչքո՛ւն էր,
Չալոն չքնաղ էր, պայծա՜ռ Չալո…

Տնային աշխատանք

Երգի հրապույրը

Մեզանից հազարավոր տարիներ առաջ, մեզնից շատ ու շատ հեռու՝ յոթ ծովերի մյուս ափում, կար մի աշխարհ: Այնտեղ ծաղիկներ կային, չքնաղ ու բյուրազան ծաղիկներ՝ թիթեռների պես փռված ու թրթռուն՝ ժայռերի ու դաշտերի վրա, և նրանց անուշ հոտով լցվել էին այդ աշխարհի սարերն ու ձորերը: Այնտեղ աղբյուրներ կային, պայծառ ու կարկաչուն աղբյուրներ՝ մանուկների պես, որ թռչկոտում էին քարից քար՝ ծաղիկները համբուրելով: Բայց այնտեղ մադիկ չար էին ու անգութ: Մի որբ ու աղքատ մանուկ էր ապրում այդ մարդկանց մեջ. գիշերը տեղ չուներ գլուխը դնելու և հաց չուներ ուտելու: Նա մենակ էր, ինչպես մի թռչուն՝ ամայի ժայռերի մեջ: Եվ նա մեծացավ բոլորի աչքի առջև՝ անտես ու անհայտ. կերակրվում էր դաշտի բույսերով և պատսպարվում էր անձավների մեջ: Բայց, բոլոր մարդկանցից ծածուկ, իր մատներով շոշափում էր ու զննում մարդկանց սրտերը և տեսնում էր, որ քարից էին այդ սրտերը՝ քար ու ապառաժից: Ու երբ պատանի դարձավ, թողեց այդ քարսիրտ աշխարհը և ճամփա ընկավ մի ուրիշ, մի լավ աշխարհ գտնելու համար: Հասավ մի ծովափ և երբ ափի ավազների վրա շրջում էր, տեսավ ցամաքին մի շատ գեղեցիկ, մի շողշողուն ձուկ՝ հոգեվարքի մեջ թալիկ-թալիկ տալիս: Պատանին գրկեց ձուկը և քնքշությամբ տարավ, բաց թողեց ծովի մեջ: Ձուկը երբ ուշքի եկավ, դարձավ-ասաց մարդու լեզվով.

— Բարի տղա, ինչ որ սիրտդ կուզե, ասա, ես կկատարեմ քո արած լավության փոխարեն:

Պատանին մի փոքր մտածելուց հետո ասաց.

— Ինձ այնպիսի մի հնար տուր, որ մարդու կրծքի տակ քարը իսկական սիրտ դարձնեմ:

— Դու սեր ես ուզում, հրաշալի տղա, շատ լավ, կտրիր ծովափի եղեգներից մեկը, սրինգ շինիր և գնա, մարդկանց մեջ երգիր: Եվ երբ տեսնես, որ նրանց աչքերը արցունքով լցվեցին, իմացիր, որ քարը սիրտ դարձավ: Այսպես խրատեց ձուկը և փաթաթվելով ալիքների հետ՝ սուզվեց ծովի խորքը: Պատանին իսկույն կտրեց եղեգնը, սրինգ շինեց և սուլեց: Այնպե՜ս քաղցր, այնպե՜ս հոգեգրավ դուրս հորդեցին հնչյունները սրնգի փողից, որ բոլոր թռչունները լուռ կեցան լսելու համար: Ապա շտապեց մարդկանց մոտ, մտավ մարդաշատ քաղաքը, կանգնեց հրապարակում և սրինգը նվագեց: Քնքուշ ու գեղեցիկ՝ ուղղակի սրտի խորքերից դուրս ցայտեցին դյութական, անուշ հնչյունները: Նա երգում էր արցունքով թրջած հացը աղքատների ու չարքաշների, ցուրտ, անտուն գիշերները մերկ տնանկների, նա երգում էր փակ դռներն ու քար սրտերը մարդկանց, անտեր, անտերունչ մենակությունը լքված որբերի: Եվ փռվեցին նրա երգերը հրապարակի վրա, մտան ամեն մի խրճիթ ու ապարանք, փշրեցին քարեղեն սրտերը: Ամեն մի սիրտ խայթվում էր իր անգթությամբ և բռնկվում էր ծովի չափ սիրով, որ ծովի պես հուզվում էր և ափերից դուրս թռչում: Եվ ամեն մի մարդ ուզում էր հրապարակ վազել, սիրով ու կարոտով գրկել մի ուրիշ անծանոթ մարդու, գրկել, համբուրել նրան և մեռնել նրա համար: Եվ ահա մարդիկ դուրս թռան տներից, վազեցին հրապարակ, շրջապատեցին պատանուն և առաջին անգամ նկատեցին, որ աղքատ է նա ու մենակ. գրկեցին ու համբուրեցին նրան և առաջին անգամ իրենց կյանքում վշտահար հեկեկացին…

Այդ օրվանից աշխարհ եկավ Երգը, ու Երգի միջոցով հալվեցին քար սրտերը, և այդ օրվանից սերը վշտի հետ անբաժան բույն դրեց մարդկանց սրտերի մեջ …


. Դու՛րս գրիր անհասկանալի բառերը  և գտիր դրանց բացատրությունները:

Անտերունչ- չունեցող, խրճիթ- խղճուկ տուն, ապարանք- Պալատ, քարեղեն- կերտած, անգթություն- վարքագիծ, բռնկվել- Բորբոքվել, անգութ- խղճի զգացումից զուրկ, հոգեվարք-հոգին ավանդելու՝ մեռնելու րոպեները,հոքեգրավ,սքանչելի:

. Մի քանի նախադասությամբ գրիր պատմվածքի ասելիքը:

Պատմվածքի ասելիքը այն էր, որ եթե մարդիկ ունենան քար սիրտ անգամ երգը չի կարող օգնել, որ մարդը ունենա փխրուն սիրտ:

. Դու՛րս գրիր  բոլոր մակդիրները:

Բյուրազան ծաղիկներ, անուշ հոտ, պայծառ ու կարկաչուն աղբյուրներ :

. Պատմվածքից դու՛րս գրիր նաև այն բոլոր բառերը, որոնք, քո կարծիքով, «ուղղագրական են», և կարող ես երբևէ սխալ գրել:

Աղքատ, որբ, առաջ, հոգեվարք, մեջ, դարձավ, հոգեվարք, հոգեգրավ, երգել, անգամ, մարդ:

Նշիր, թե հատկապես որ տառը կարող ես սխալ գրել:
Աղքատ,որբ,

«Я себастиец»

Я Себастианец, потому что я посещаю образовательный комплекс «Мхитар Себастаци» . Учителя здесь очень приятные, красивые, добрые и умные. Здесь дети очень умные и учатся хорошо. Здесь есть тренажерный зал, и ученики могут посетить футбол, баскетбол, гандбол и так далее. Дети здесь могут изучить английский, русский, итальянский, французский, грузинский, испанский, персидский. И я очень рад учиться в этой школе. Я любло свою школу.